بيماري هاي پوستي با منشا رواني

اهميت نقش عوامل روحي- رواني در بيماري هاي پوستي براي متخصصين پوست به خوبي شناخته شده است.

تعامل بين پوست و ذهن افراد به اشكال مختلف تظاهر مي كند. مثلا در مورد بيماري هاي عود كننده اي مثل بيماري هاي التهابي پوست(مانند اگزما، پسوريازيس و آكنه) نقش تشديد كننده ي استرس و عوامل هيجاني به اثبات رسيده است.

از طرف ديگر بروز ضايعات و مشكلات پوستي به علت ايجاد ظاهر نازيبا سبب فشار روحي در فرد مي شود و در مورد بيماري هايي مثل ويتيليگو و آلوپسي آره آتا مشكل اصلي و عمده بيمار فشار رواني ايجاد شده به علت نازيبا شدن است.

گاهي پزشكان متخصص پوست با بيماري هايي مواجه مي شوند كه توسط خود بيمار ايجاد شده و در واقع ضايعات بوسيله خود بيمار القا گرديده است كه مي توان به مواردي مانند هذيان پارازيتوز، تريكوتيلومانيا، نوروتيك اكسكوريشن و درماتيت ساختگي اشاره كرد.
 

همچنين بيماراني فقط با شكايت حسي پوستي مثل خارش مزمن ايديوپاتيك، FORMICATION يا احساس راه رفتن مورچه روي پوست، سوزش، سوزن سوزن شدن و علائم عجيب و غريب ديگر مراجعه مي كنند.

هذيان پارازيتوز، تريكوتيلومانيا، نوروتيك اكسكوريشن و درماتيت ساختگي همگي اختلالات اوليه روان پزشكي هستند و در اين موارد هيچ اختلال اوليه پوستي، طبي و عصبي وجود ندارد. اولين قدم در مورد اين بيماران افتراق اين حالت ها از موارد ديگر و اطمينان از منشا روان شناختي آنهاست، چون بيماران داراي زمينه هاي طبي يا عصبي مثل خارش اورميك يا NOTALGIA PARESTHETICA نيز مي توانند فقط با ضايعاتي مراجعه كنند كه توسط خود آنها ايجاد شده است و به همين علت ساير علائم روحي رواني را نيز بايد مد نظر قرار داد.

در هذيان پارازيتوز بيماران به شكل غير واقع بينانه عقيده دارند كه بوسيله حشرات، كرم ها يا ديگر ارگانيسم ها آلوده شده اند. هذيان پارازيتوز اغلب در دو گروه مجزا ديده مي شود:

الف- در بيماران جوان تر كه شيوع بيماري بين مرد و زن مساوي است و بين هذيان و وضعيت اقتصادي-اجتماعي پايين واعتياد به مواد مخدر رابطه اي وجود دارد.

ب- بيماران پيرتر كه عمدتا زنان هستند كه اعتياد به مواد مخدر يا سطح اقتصادي-اجتماعي پايين در آنها به اثبات نرسيده است.

در هر دو گروه سني بيماران درباره آلودگي انگلي خود اعتقادي هذياني دارند. همچنين بيشتر بيماران شكايت از FORMICATION ( خزيدن، گاز گرفتن، و احساس سوزن سوزن شدن ) دارند. اين بيماران حتي نمونه هاي گوناگوني از قطعات انگل ها را در قوطي هاي كوچك همراه خود نزد پزشک مي آورند.

ضايعات خود القا شده ي پوستي مكرر مي توانند شكلي شبيه دهانه ي آتشفشان ايجاد كنند كه اصطلاحا به آنها آتشفشان هاي ماه گفته مي شود، زيرا اين بيماران پوست خود را به طور عميقي مي خراشند كه تلاش براي خارج كردن " پارازيت يا انگل" است.
 

تظاهرات باليني بيماري حاد يا مزمن است. اين بيماران مي توانند از نظر اجتماعي منزوي شوند، چون مي ترسند افراد ديگر را با آلودگي خود آلوده كنند.

به دليل اينکه داروهاي تفنني مثل آمفتامين و كوكائين مي توانند حالت فورميكاسيون (FORMICATION)يا توهم را ايجاد كنند، بايد شرح حال قبلي يا جاري اعتياد يا استفاده مواد رد شود.

بيماران با اختلال وسواسي OBSESSIVE COMPULSIVE كه وسواس كه روي يك نماي بخصوص پوست خود داشته باشند، به راحتي با يك بيمار دچار هذيان پارازيت اشتباه مي شود.

تريكوتيلومانيا (TRICHOTILLOMANIA)

تريكوتيلومانيا اشاره به حالتي دارد كه بيمار موهاي خود را مي كند(تصوير بالا). اين فرم از آلوپسي را بايد از ديگر حالت هاي ريزش مو تمايز داد.

تريكوتيلومانيا را مي توان در هر گروه سني حتي كودكان 18 ماهه نيز مشاهده كرد. تظاهر باليني به صورت يك منطقه از سر دچار ريزش موي ناكامل است(آلوپسي ناقص) كه محدوده نسبتا مشخصي دارد و موهاي باقيمانده با طول هاي متفاوت در اين منطقه ديده مي شوند. اين حالت اغلب ناحيه جلوي پيشاني(FRONTAL) و فرق سر(VERTEX) را مبتلا مي كند، ولي گاهي مي تواند بطور منتشر كل پوست سر را گرفتار كند. اين حالت همچنين ابروها، مژه ها و به طور نادر موهاي ناحيه تناسلي را گرفتار مي كند. موها كنده شده يا موجي مي شوند و كمتر شكستگي شفت مو وجود دارد.

نوروتيك اكسكوريشن (NEUROTIC EXCORIATION)

نوروتيك اكسكوريشن اصطلاحي است كه براي تعريف خراشيدگي هاي پوستي با منشا رواني به كار مي رود(تصوير بالا). بيماران با نوروتيك اكسكوريشن معمولا با اكسكوريشن هاي مولتي پل در نواحي دسترس بدن مراجعه مي كنند. ضايعات اغلب روي صورت، نماي اكستانسور اندام ها و نواحي در دسترس پشت است. ضايعات اغلب به شكل خفيف در بالا و طرفين كمر به صورت قرينه و شبيه به بال هاي پروانه ديده مي شوند. زمينه ها و بيماري هاي رواني كه معمولا در بيماران با نوروتيك اكسكوريشن ديده مي شود شامل افسردگي، اضطراب و اختلال OBSESSIVE COMPULSIVE است.

درماتيت ساختگي (FACTITIAL DERMATITIS)

در درماتيت ساختگي بيمار از ابزار و مواد پيچيده مثل اشياء تيز، مواد شيميايي سوزاننده يا تزريق مواد براي القاء ضايعات پوستي استفاده مي كند(تصوير بالا).

به علت تظاهرات باليني متفاوت معمولا اين ضایعات به واسطه وجود خصوصيات مشخص و خاصي مثل گوشه هاي تيز و تصاوير غير معمول در نواحي به راحتي قابل دسترسي مشخص مي شود. معمولا مشكلي در افتراق اين ضايعات از بيماري هاي پوستي واقعي يا از نوروتيك اكسكوريشن وجود ندارد. ظاهر ضايعات وابسته به متد و روش خاص بيمار مورد استفاده براي ايجاد ضايعه است. تيپ هاي بخصوصي از اختلالات رواني زمينه اي مثل تمارض، سايكوز(جنون) و اختلالات شخصيتي كه به وسيله رفتار خويش ويرانگر مشخص مي شوند(مثل اختلال شخصيتي مرزي)، اغلب همراه با اين بيماران ديده مي شود.