عوامل مؤثر بر میزان عرق کردن

میزان تعریق آدم‌های مختلف می‌تواند بسیار متفاوت باشد. عواملی مانند سن، نژاد، جنسیت، وزن و شکل بدن در الگوی عرق‌کردن مؤثر هستند. به ‌طور معمول یک انسان بیش از 2 میلیون غده عرق‌ساز دارد، اما در بعضی افراد، این عدد به 4 برابر هم می‌رسد.

مردها معمولا بیشتر از زن‌ها در مقابل تغییرات دمایی مقاوم هستند، اما نه برای همیشه. از 60 سالگی به بعد، در هر دو جنس مقدار تعریق کم می‌شود. برای همین است که در مواقع گرم سال، افراد مسن در معرض خطر بیشتری قرار می‌گیرند.
همچنین احساسات و حالات رفتاری(مانند خجالت، عصبانیت، ترس و...) هم به ‌شدت در مقدار عرق کردن یک فرد تاثیر دارند.

گرم‌ شدن زمین

بالا گرفتن بحث‌های مربوط به گرم شدن زمین، این سؤال را برای بعضی‌ها به‌وجود آورد که در صورت بالا رفتن دائمی دمای محیط زندگی، آیا سیستم خنک‌کننده بدن انسان باز هم می‌تواند به‌ خوبی کار کند؟ تحقیقات نشان می‌دهد که در چنین شرایطی هم سیستم تعریق به‌نوعی خود را با اوضاع سازگار می‌کند.

این امر در ورزشکارانی که در هوای گرم تمرین می‌کنند، دیده شده است. در این افراد، بعد از چند روز تمرین، بدن با تنظیم مقدار نمک دفع‌ شده از طریق عرق، دوباره دمای مناسب را برای خودش به‌وجود می‌آورد.

زیر پوست سرد

خوب تیتر زدن اصولا کار سختی است، اما وقتی قرار است درباره موضوع ناخوشایندی مثل عرق تیتر بزنی، قضیه تبدیل می‌شود به چیزی شبیه قند مکرر. کلمه «عرق» با توجه به معانی و کاربردهای مختلف آن، عمدتا در زبان ما بار معنایی مثبتی ندارد. اگر در ادبیات فارسی هم بگردیم، شاید تنها نوع قابل قبول عرق (به معنی ترشح بدن)، عرق جبینی باشد که با کدیمین همراه شده باشد.

یکی از انواع مذموم عرق در فرهنگ ایرانی، عرق سرد است. این عرق معمولا نشانه شرمساری و خجالت به‌حساب می‌آید. این عقیده چندان بیراه نیست، اما بیایید کمی علمی‌تر به ماجرا نگاه کنیم.

تركیب وصفی «عرق سرد» دچار نوعی تناقض است. به‌ طور معمول، گرما عامل اصلی تعریق است اما عرق سرد- که بیشتر در شب‌ها ترشح می‌شود و ما هنگام بیدار شدن متوجه آن می‌شویم- نشانه مسائل  دیگری به جز گرماست.

در منابع پزشکی، 54 علت را برای ترشح عرق سرد ذکر کرده اند. اما شاید رایج‌ترین دلیل این حالت، استرس و نگرانی است. ربط دادن عرق سرد به ندامت و سرافکندگی هم به همین جا برمی‌گردد.

بعضی وقت‌ها، حتی درگیری‌های ذهنی و مشکلات روزمره هم می‌توانند زمینه‌ای برای بروز عرق سرد باشند. پس اگر شب‌ها خیس و لرزان از خواب بلند می‌شوید، بررسی کنید كه چقدر درگیر فشارهای روانی و مسائل اضطراب‌زا هستید.

به‌جز دلایل روانی، بیماری‌ها و مشکلات جسمی زیادی هم وجود دارند که عرق سرد از نشانه‌های آنهاست. بیماری‌های عفونی مانند آنفلوآنزا از این جمله هستند. در این مواقع، عرق سرد با تب ‌و لرز همراه می‌شود. این حالت را بیشتر ما هنگام  گلودردهای چرکی تجربه کرده‌ایم. دردهای شدید، به ‌خصوص حملات میگرنی هم می‌توانند باعث عرق سرد شوند.

شوک دریازدگی، اختلالات هورمونی، یائسگی و اختلالات سیستم ایمنی از دیگر عوامل ایجاد عرق سرد هستند. در موارد نادر، عرق سرد ممکن است نشانه مالاریا یا هوچکین (نوعی سرطان غدد لنفاوی) باشد.

اما علاوه ‌بر آنچه گفته شد، گاهی عرق سرد علامت یک فوریت پزشکی است و ممکن است نشانه گرفتگی شدید قلب یا عروق یا همان سکته خودمان باشد. پس اگر سابقه درد سینه داشته‌اید، به همراه ترشح عرق سرد به پزشک مراجعه کنید. بعضی دیگر از مشکلات عروقی مانند فشار خون پایین یا خونریزی داخلی هم گاه با عرق سرد خودشان را نشان می‌دهند.

به طور كلی عرق سرد نشانه ی چیز خوبی نیست. به همین دلیل پزشكان می‌گویند در صورت بروز این حالت و تداوم آن، انجام معاینات دقیق لازم است.

کمتر، بهتر نیست

در هوای گرم و زیر آفتاب سوزان، کمتر پوشیدن الزاما به خنک شدن بیشتر منجر نمی‌شود. در یک تحقیق نظامی، گروهی از داوطلبان روی جعبه‌های چوبی در صحرای کالیفرنیا نشانده شدند، در حالی که بعضی لباس معمولی خاکی‌رنگ نظامی پوشیده بودند، بعضی پیراهن آستین کوتاه و شلوار کوتاه و بعضی تقریبا برهنه بودند.

سربازان نیمه برهنه 30 درصد بیشتر از بقیه عرق می‌کردند. با توجه به سکون و عدم فعالیت افراد، این نتیجه نشان می‌دهد پوست برهنه ممکن است بیشتر گرما را جذب کند.