تغييرات پوست در يائسگى

پوست نيز مانند ديگر اعضاى بدن در ابتداى دوره يائسگى كه به دنبال قطع هورمون استروژن و پروژسترون و توقف قاعدگى اتفاق مى افتد، دستخوش تغييرات فراوان مى شود، مثل: چين و چروك هايى كه شما در نواحى گونه، پلك ها، زيرچشم و اطراف چانه مى بينيد.

تغييرات پوستى در يائسگى معمولا به دليل از دست رفتن بافت تشكيل دهنده پوست يا همان کلاژن‌ها در لايه هاى اپيدرم(لايه خارجى پوست)، درم و هيپودرم(لايه زيرين پوست) اتفاق مى افتد.

كلاژن نوعى پروتئين است كه باعث ضخامت و كلفتى پوست شده و به آن قابليت ارتجاعى مى بخشد. ميزان اين پروتئين از سن چهل سالگى به تدريج كم شده تا اينكه با شروع يائسگى به ميران قابل توجهي كاهش مى يابد.
هر زن يائسه، به طور متوسط 1/2 درصد از كلاژن بدنش را در سال از دست مى دهد. اين روند در يكى دو سال اول يائسگى، بيشتر از سال هاى بعدى است. به طورى كه در 5 سال اول يائسگي، كلاژن پوست 20 درصد كاهش مى يابد. مطالعات نشان مى دهد، مهم ترين دليل خشكى و نازك شدن پوست در سنين بعد از 45 سالگى، يائسگى و کاهش كلاژن است كه در مدت كم به صورت خط هايى در نواحى صورت، چانه و گونه بروز مى كند.

مسئله مهم ديگرى كه در اين زمان بروز مى كند، كشيدگى پوست در گونه، اطراف پلك، زير بغل و ناحيه سينه است كه در برخى موارد با خارش شديد همراه است.

كاهش فعاليت غده هاى چربى ساز و غده هايى كه مسئوليت تعريق بدن را به عهده دارند، نيز در اين نواحى باعث زبر و خشن شدن پوست و حتى تغيير رنگ نواحى زير بغل و كشاله هاى ران مى شود.

عوارض يائسگى تنها به پوست محدود نمى شود. افزايش مو هاى نرم و كركى در پيشانى، بالاى لب ها، اطراف سينه، كم و شكننده شدن مو هاى سر و كند شدن روند رشد ناخن ها از ديگر تغييراتى است كه به دليل قطع ترشح استروژن و در عوض ترشح هورمون مردانه ي آندروژن، يا به عبارتى عدم تعادل بين هورمون هاى مردانه و زنانه در بدن بروز مى كند.

ولى از آنجا كه تغييرات پوست به ويژه در ناحيه صورت از ديگر تغييرات دوران يائسگى بارزتر است و اين كه خانم هايى كه چهره زيبا و شاداب ترى دارند، از روحيه و اعتماد به نفس بالاترى نيز برخوردارند، توجه به راه هاى چگونگى حل اين مسئله اهميت ويژه اى خواهد داشت.

دكتر پاگانتى متخصص پوست در اين رابطه مى گويد: براى جلوگيرى از بروز چين و چروك پوست، برخوردارى از تغذيه سالم و استفاده از كرم ها و لوسيون هاى مناسب در قبل و بعد از يائسگى بسيار موثر است.

توجه به آنتى اكسيدان ها نظير ويتامين E ،  C و ويتامين A تاثير مثبتى در جلوگيرى از اين عارضه خواهد داشت. مصرف ويتامين E نظير جوانه گندم و سويا باعث تجمع كلاژن در بافت پوست مى شود. مواد غذايى غنى از ويتامين C با محافظت از پوست در برابر اشعه ماوراء بنفش خورشيد، درصد خشكى و زبرى و حساسيت پوست را كاهش مى دهد. ويتامين A نيز مانع از تغيير رنگ پوست و ناهموارى آن مى شود.

استفاده از كرم هاى الفاهيدروكسى اسيد كه باعث توليد كلاژن مى شود و كرم هاى فيتواستروژن كه حاوى ماده گياهى شبه استروژن هستند و پرهيز از استعمال صابون هاى قليايى از ديگر اقداماتى است كه در طول دوره يائسگى به خانم ها بسيار توصيه مى شود.

ضمن اينكه قرار گرفتن در معرض مستقيم نور خورشيد نيز از جمله دلايل تشديد چين و چروك در اين دوران است كه بايد مورد توجه قرار بگيرد. گذاشتن كلاه لبه دار، ماليدن كرم ضدآفتاب با SPF حداقل 15 و دورى از تماس با اشعه ماوراء بنفش خورشيد در فاصله بين 11صبح تا 3 بعد از ظهر كمك بزرگى به كاهش مضرات نور خورشيد مى كند.

دكتر پاگانتى همچنين نوشيدن روزانه حداقل 8 ليوان آب، مصرف حداقل 5 واحد ميوه و سبزى براى تامين ويتامين ها و مواد معدنى مورد نياز را از ديگر اقدامات ضرورى براى خانم هايى دانست كه مى خواهند در دوره يائسگى نيز از پوستى سالم، زيبا و شفاف برخوردار باشند.